Bu vesileyle hem bu rapora ilişkin yapılan yorumun hem de aslında arama motorlarının geleceği ile ilgili yapılan öngörülerin nasıl da hayalci kaldığını anlatmaya çalışacağım.

Hiç bir sektörde sektör ortalamasının altında büyümek olumlu bir durum değildir. Hatta ne kadar büyük ölçekte iş yapıyor olursanız olun eğer rakipleriniz ortalamanın üstünde büyüyorsa ve siz ortalamanın altında büyüyorsanız gerçek durum sizin yerinizde saydığınız rakiplerinizin ise size daha da yaklaştığıdır.

Rapora göre Google %3 büyümüş sektör ortalaması ise %5′te. Google dışında kalanlardan ise Yahoo! ve Microsoft’un arama birimlerinin yaptığı büyüme önemli. Yahoo! %11, Microsoft %8 büyümüş. Diğerleri arasında %41 büyüme gören bile var ama pazar payları dikkate alındığında AOL bile Google ile karşılaştırılamayacak kadar küçük.

Eğer geçtiğimiz dönemde Microsoft’un Bing ile Yahoo Search’ü birleştirme atağı ve yeni arama motorunu tanıtma çabası var olmasaydı Webrazzi’nin değerlendirmesini gayet mantıklı bulurdum.

Arama sektörünün bugünkü devi kendi teknolojisini tanıtmak için aktif bir köşe kapmaca oynamanın dışında hiç bir iş yapmadı. Firefox arama çubuğundan kurulu gelen sistemlerin varsayılan arama motoru olmaya çalışmak gibi uğraşlar bu köşe kapmacalar arasında. Bing’in de uzun vadede yapabilecekları arasında da sadece bu tip hareketler var ve sahibi Microsoft bu konuda başarılı olabileceğini gösteren haklı bir üne sahip.

Bu günlerde Bing sadece köşe kapmaca oynamıyor. Daha önce Yahoo!’nun yaptığı gibi aktif bir reklam çalışması yürütüyor. Hatta reklam demekten çok halkla ilişkiler demek daha doğru sanırım. Birden dünya çapında bunca blogda yer tutması ve burada söz konusu olan araştırmaların yayınlanmasını neye bağlamalı? Microsoft’un hiç mi etkisi yok.

Anlaşılacağı gibi bu çaba geçici. Sürdürülemez bu çabayı inadına devam etmesi durumunda Microsoft arama alanında ciddi bir paya sahip olabilir ama en büyük hasarı Google’a değil kendisine verir. O arada Google, Microsoft’un asıl alanında çoktan atı alıp Üsküdarı geçmiş olur. Microsoft böylesi bir hata yapacak kadar aptal değil. Bu büyüme geçicidir.

Söz konusu rapordaki bilgileri Webrazzi’deki gibi yorumlamak için istatistiksel olarak yeterince önemli uzunlukta bir zaman dilimini ele almak gerekecek. Bu süre ne kadardır bilemem ama bir ay olmadığına eminim.

Gelelim bir diğer konuya. Daha önce farklı bir yazı ile bahsetmek istiyordum ancak yeri gelmişken kısaca söz etmeli.

Semantik arama ve biz insan oğlunun arama geleceği ne olacak? Bence bir şey olacağı yok. Yani semantik arama alanından birilerinin çıkıp arama teknolojisini ele geçireceği falan yok. Dil bilim, anlam bilim ve yapay zeka alanında yeterince akamdemik çalışma yapılıncaya kadar anlam arama motorlarnın küçük yerleşim yerlerinde önceden belirlenmiş sonuçlardan fazlasını sunmaları gibi bir durum söz konusu değil.

Eğer 50 yıl vadeli bir yatırım arıyorsanız yapabileceğiniz iki iyi şey var. Birincisi ağaç dikmek ikincisi mümkün olduğunca fazla Hakia hissesi ele geçirmek. Her ikisi de eşit önemde. Biri sağlığınıza iyi gelir (o yaşta tek derdiniz nefes almak olabilir ve bunun olasılığı gelişen dünyada iyice artmaktadır) diğeri ise cebinize milyonlar doldurur. Ama dikkat bunların hepsi en erken 50 yıl sonra olur.

Yahoyt diyor ki: Yahoo! içindeki arama motoru Bing olacak. Elbette Bing markasıyla olacak diye bir şey yok ama sonuçta arama motoru Bing olacak. Kaldı ki direk Bing markasını bile kullanabilir. Şaşırmam. Peki Yahoo!’nun yanılmıyorsam dört beş yıldır önce satın alma ile başlayan (İnktomi) ve ısrarla geliştirmeyle devam eden arama motoru teknolojisi ne olacak. Yahoo! onu geliştirmeye devam etmeyecek herhalde. Zaten ondan vazgeçmeyecek olsa anlaşmadan elde edilen tasarruf mümkün olmaz.Yahoo Arama Motoru üstüne kurulu koca bir Yahoo! Search BOSS servisi var ve bu servis sayesinde pek çok geliştirici kendi arama motorunu üretiyor.

Yahoo! Search BOSS devam etse etse Bing sonuçları ile devam eder. Servisi kesmenin bir mantığı yok ancak Yahoo’nun kendi ürününden gelen sonuçlara alışkın üçüncü parti uygulamalar değişiklikten huzursuz olabilir.

Sonuçta ortadan bir arama motoru kalkıyor tıpkı Google’ın doğduğu yıllarda olduğu gibi Yahoo! kendisine bir arama motoru arıyor. Bu sefer ihaleyi kapanın dünyayı değiştirmesini beklemeyin ama ben bu durumu Yahoo!’nun arama işinde bir türlü uzun vadeli düşünmeyi becerememesine bağlıyorum. Piyasadan kaç tane arama teknolojisi topladı hatırlayın: Inktomi, Overture (GoTo), AltaVista, Alltheweb… Bunlardan sadece Overture yani metin bazlı reklam yayın ağı elinde bir değer olarak kaldı anlaşılan. Zaten Microsoft’un Yahoo!’ya ihale ettiği tek kısım da o.

Yahoo!, 360 servisi ile bir sosyal ağ hayal etmişti. Bloglamayı da içine almış ve daha Facebook’un var olmadığı bir dönem girişilmiş olmasına rağmen anlaşılan dünya genelinde de tutmamış. Yahoo!’nun Türkiye’de şansının pek yaver gitmediği ortada. Henüz Türkçe bir şey sunamamış olmalarından kaynaklandığını düşünmüyorum. (Yahoo! Türkiye kapandı.) Facebook İngilizce olduğu dönemde en çok kullanan ülkeler arasına girmek üzereydik. Yahoo! ise E-posta servisi hariç bizim milletin gönlüne hiç giremedi.

Bu sefer daha verimli bir profil sistemi hazırlamış. profiles.yahoo.com adresinde bulabileceğiniz servise ilk ulaştığım gibi adres çubuğuna kendi rumuzumu yazarak kişisel profilimin ulaşılabilirliğini kontrol ettim. Sonuç güzel ve bu Facebook’ta bulunmayan bir özellik. Örneğin profiles.yahoo.com/serkanaltuntas yazınca benim profilime ulaşılıyor. Bu kısmı başarılı.

MyBloglog gibi diğer bir Yahoo! servisi ile entegre olduğunu fark ettim. O servise daha önce dahil ettiğim bloğum otomatik olarak yahoo! profilimde görüntülendi. Muhtemelen başka Yahoo! servisleri de (tabi kullanıcı faydalanıyorsa) profile entegre oluyordur veya olacaktır.

Yahoo!’nun bu alanı da kapatmak zorunda kalmamak için üçüncü parti uygulama geliştiricilerine muhtaç olduğu çok bariz bir gerçek. Anlaşılan Yahoo! bunun en iyi şekilde farkında ki Yahoo! Developer altında neyi var neyi yok paylaşıyorlar.

Türkiye’de nasıl gider bilmiyorum ama küresel ölçekte düşünüldüğünde Yahoo!’nun sırf Developer alanında sürdürdüklerine bakarak hiç de batacak izlenimi vermediğini söylemek istiyorum. Bugün borsada yatırım yapacak kadar param olsaydı kesinliklr Yahoo! ile ilgilenirdim.

Yahoo! eğer GeoCities‘i hiç satın almamış olsaydı GeoCities 2001 krizinde çoktan gömülmüştü. Yahoo! tarafından satın alınması, her ne kadar o dönemki eski kullanıcıları bu durumu hoş karşılamadıysa da, beklenmedik bir anda batmaktan kurtulmak anlamına geliyordu GeoCities için.

Yahoo! almamış olmasına rağmen batmayacak kadar sermaye sahibi olduğunu, ya da halka açılma sonucunda bu kaynağı sağladığını farz edelim. Bu durumda GeoCities bu günlere gelindiğinde kapanmak zorunda kalır mıydı?

Yahoo! bünyesine dahil olup garantili yaşamına başlayan bir projenin yeni gelişen olaylara uyum sağlamak için nasıl motive olmasını bekleyebilirsiniz? Yahoo! içinde neler oldu ve GeoCities’i kim yönetti bilmiyorum. Ne kadar kaynak kullandığı konusunda bir fikrim yok ama GeoCities o zamandan bu zamana eğer kendi başına olduğunu düşünseydi Web 2.0 rüzgarını arkasına alabilir ve web sitesi sahiplerinin kendi kullanıcıları ile daha fazla etkileşime girmelerini sağlayacak araçlar sunabilirdi. Eğer böyle imkanlar sunmuş olsaydı bugün pek çok sosyal ağı ve wiki benzeri ortamı içerisinde barındıran bir tür üst servis olurdu.

Devler tarafından satın alınıp sönen pek çok girişim var. Şimdi ilk aklıma gelen Jaiku.

Geriye bakıp bunları söylemek çok kolay ama bugün Grou.ps ve Ning gibi girişimlerin yapmaya çalıştıkları da bu zaten. Muhtemelen Zuckerberg, Yahoo!’yu andığı her vakit GeoCities’i unuttuğu için içinden teşekkürler ediyordur.

Aslında yıllar önce duysak komik bulabileceğimiz bir şey Google ve Yahoo! arasındaki bir reklam anlaşması üstüne konuşmak. Sebep Overture. Hatta daha doğrusu hatalı bir kararla Overture’a dönüştürülüp Yahoo!’ya satılmış Goto.com. Goto, dünyada bugün AdWords öncülüğünde gerçekleşen kelime bazlı reklam yayınının ilk örneği. Google’ın taklitciliğinin en güzel göstergesi. Bunun için mahkelelerde az sürünmediler ama sorun çözülmüştü. O dereden çok sular aktı ve bu günlere yani ortak olunmaya kadar gelindi.

Şimdi Microsoft da Yahoo!’ya ortak olur demek bu yüzden komik değil. Biraz zaman geçsin Facebook, Google’a talip dememiz bile olası. Ama Google’ın büyük hatalar serisi için epeyce zaman var gibi duruyor.

Yahoo! eğer arama teknolojisini satarsa bu işten herhangi bir şekilde karlı çıkması olası değil. Ancak eğer zamanında ona yapıldığı gibi Microsoft ağında kendi arama motorunu kullandırtırsa çok şey değişir. Hatırlayın Google da aynısını Yahoo!’ya yapmış ve bu günlere gelmek için ilk adımını atmıştı. O zaman Google bir hiçti. Bugün Yahoo!’da öyle sayılır. Hissedarları patronu kovdurmak isteyen bir şirketten daha vahim ne olabilir?

Microsoft’un ağı mı var demeyin. MSN dünyanın en büyük iletişim ağı değil de ne? Bugün boşa harcanıyor diye ilelebet böyle kalacak değil ya! Özellikle Türk insanı arama motorundan çok msn kullanıyor. Bana kalırsa aramanın gücü zamansız olsa da anında mesajlaşmanın gücüne dönüştü. Birden bire genişbant internet ile tanışan bir ülkede daha fazlasını bekleyemezdik. Oysa halen uyuyor Microsoft.

Microsoft ile Yahoo ilk defa bir araya gelmiyor. Zamanında Yahoo!’nun müzik servisi Windows Media Player’a entegre edilmişti hatta daha sonrasında Yahoo! Messenger her iki şirket için de çok mantıklı bir karar ile MSN Messenger’a birleştirildi.

Arama teknolojisi konusu ise ilginç. İki yıl önce Live Search için o kadar yatırım yapılmıştı nereye gitti? Ayrıca Yahoo! da çok farklı ve yetenekli sayılmaz.

Bana kalırsa Microsoft, Yahoo!’nun kullanıcı potansiyelini istiyor ama arama teknolojisini bahane ediyor. Eğer gerçekten teknolojinin peşinden koşuyorsa Powerset yetmiyor mu? Hakia’ya niye göz dikmiyor?

Gerçekten yıllarca kullanma fırsatı bulduğum ilk posta kutusu: Yahoo! Mail

Lise 2. sınıfa gelene kadar Google denen şeyi duymamıştım. Hatta ilk defa onu sonuç listesini de Murat ile bir kafede ödev gibi bir şey için vakit geçirirken görmüştüm yanlış hatırlamıyorsam. Hatta hep karıştırmışımdır; iki o mu var üç o mu diye. Sonraları bunu da “tıpkı Yahoo! gibi” diye hatırlamaya başladım.

Yahoo!’ya öyle büyük bir saygı duyarım ki o isminin sonundaki ! işaretini hiç eksik etmem yazarken. Hatta mümkün olsa konuşuken bile söyleyeceğim ama onun da yolunu buldum. Çok özel bir vurgu ile seslendiriyorum kimse fark etmese bile.

Az önce bir haber okudum. Aynen şöyle yazıyor:

Terry Semel’in yerine getirilen isim ise Yahoo’nun kurucu ortaklarından Jerry Yang oldu. Yang’ın göreve gelmesiyle birlikte şirket için bir diğer önemli isim olan reklam ve yayıncılardan sorumlu Susan Decker da Başkan olarak atandı.
Buradaki beklenti Apple ve Dell’deki gibi şirketin kurucularının yeniden işin başına dönerek şirketi kârlı günlere taşımaları. Analistlerin görüşü ise Yahoo’nun başarısı için yönetim değişikliğinin yeterli olmadığı yönünde.
( Kaynak: Google yükseliyor Yahoo arıyor )

Sebebini bilmiyorum ama böyle haberleri görünce heyecan verici birşeyler harekete geçer zihnimde. Evet Yahoo!’nun eski sahipleri Google’ı besledi. Yine o sahipler arama motorları yüzünden sitelerinden giden kullanıcıyı kıskandılar. Ama unutmamalı o kimseler Yahoo!’yu Yahoo! yapanlardı.

Yahoo!’nun geleceği konusunda en ufak bir -ciddi- fikrim yok. Destekli atmam bile mümkün değil ama Yahoo!’yu daha ileri götüremeyecekse bile şu durumun bir öncekinden daha iyi olduğu fikrindeyim. Hem bakarsınız yeni bir Google’a kucak açarlar. :)