TeknoSohbet.tv genişleyip Televidyon‘a dönüşünce ilk Webrazzi.tv ile tanışmıştık. Hatta sevinçten bir yazı bile yazmıştım. Ama bugün Televidyon’un kanal menüsünde Mezarlık kısmına taşınmış olduğunu gördüm. Zaten epey zamandır yeni çekim eklenmiyordu. Hatta Arda Kutsal artık daha sık yayınlanabilecek demesine rağmen anlaşılan artık pek mümkün değil.

Webrazzi bloğunda veya başka bir yerde konuyla ilgili bir duyuruya henüz rastlamadım anlaşılan artık Webrazzi.tv olmayacak. Allah’tan aynı çizgideki ve bence daha başarılı olan eTohum.tv‘in yayına son vereceğine dair bir işaret yok. eTohum düzenli olarak gerçekleştirdiği toplantılar sayesinde kolaylıkla içerik bulabiliyor. Webrazzi.tv sadece ilk yayına girdiğinde peşi sıra yayına aldığı meetup görüntüleri ile bile işini doğru yapmış bir televidyon kanalı oldu zaten.

Ek: Konuyla ilgili Arda Kutsal’ın Webrazzi bloğundaki yazısı.

Google App Engine, şuan halen varsayılan olan 1 numaralı uygulama geliştirme arayüzü (API) ile yayına başladığında içerisinde o zamanın kararlı sürümü Django 0.96 ile geliyordu. O zaman bile eskimiş olan bu Django sürümü üstüne şimdi 1.0 ve onun güvenlik güncellemeleri ile örneğin şuan 1.0.2 çıkmış durumda. Google’ın App Engine için yeni bir API versiyonu çıkarmadan django sürümünü güncellemesi mümkün değil. Yeni bir API sürümünün ne zaman çıkacağı da belli değil. Bunlar bir kenara böyle birşeyi beklemek ise hiç mantıklı değil. Haliyle siz kendi ellerinizle kurabileceğiniz bir sürüm kullanmak isteyebilirsiniz.

App Engine disk alanında binden fazla dosya barındırmamak gibi bir sert limite sahip. Hatta bu donanım kaynaklı bir kısıtlama olduğundan ilerde parasını ödeyip genişletebileceğiniz bir özellik olmayacak. Oysa tek başına Django bile bu dosya sayısından fazlasını içeriyor. O halde ne yapmalı? Python’un geliştiricisi ve App Engine takımının da başı olan Guido’nun tavsiyesine göre Django’yu sıkıştırarak tek bir zip dosyası haline getirmek ve sunucuya yollamak ile tamamen açık olarak yollamak arasında bir fark yok. Zaten sunulmadan önce derleyip gerektiği gibi algılayan sisteme ilgili modülleri zip dosyası içerisinden yükleme emri vermek hem kolay hem de verimli.

Yanlız App Engine’de farklı bir kısıtlama daha var. Hiç bir dosya 1MB’dan daha büyük olamaz. Bu kısıtlamaya tabi ki bizim ziplenmiş Django kütüphaneniz de dahil. Django’nun python dosyalarından oluşan kısmını olduğu gibi sıkıştırıp boyutunu kontrol ettiğinizde 3.5MB’lık bir dosya ile karşılaşıyorsunuz. Ama tabi ki otomatik admin arayüzü gibi zaten Google App Engine üzerinde çalışmayan kısımları ayıklayarak 1MB sınırının epeyce altına inmek mümkün. Ben bir de desteklenmeyen uluslararasılaştırma dosyalarını yok ettim. Hatta yetmedi Django içine yeni eklenmiş Gis frameworke veda ettim.

Bunun için Google Code’daki App Engine sayfasında bir makale yayınlamışlar. Tüm bunları ben de o makaleden öğrendim ama bana kalırsa pek yeterli değil. Ben ona uyduğumda elimde halen 2.5MB boyutunda yani yeterince kırpılmamış bir kütüphane dosyasına sahiptim. O makaleye ek olarak hangi klasörlerin silinmesinin tamamen zararsız olsuğunu gösteren bir ip ucu lazım. Benim keşfettiğim haline bir bakalım.

Öncelikle hatırlatmakta fayda var. DjangoProject’den indirdiğiniz dosya muhtemelen Django-1.0.2-final.tar.gz gibi bir isme sahip ya da sürüm numarası değişik. Bu dosyayı açtığınızda içerisinde bir sürü dizinle karşılaşacaksınız. Bizim ilgilendiğimiz bu dizinler arasından “django” isimli olanı. O dosyayı bir kenara alın ve içerisindeki -aşağıda bahsettiğim- gereksiz kısımları silmeye başlayın:

/django/contrib/admin
/django/contrib/admindocs
/django/contrib/gis (dev gibi, sadece bunu silseniz bile yeter)
/django/conf/locale/* (bu dizin içinde sadece kendi ilgilendiğiniz dili bırakın gerisini yok edin, hatta hiç birini bırakmasanız bile muhtemelen sorun olmayacak)
/django/bin
/django/test

Ben Google App Engine’deki tüm çalışmalarımda Django kullanyorum ve şimdiye kadarki her denememde büyük kolaylık sağlayan Google App Engine Helper for Django yazılımını kullandım. Google tarafından destekleniyor olması güvenmemin tek sebebi, yoksa bel bağlamak doğru olmazdı. Yanlız dikkatli olmak gerek. Kod deposunun anasayfasında 52.revizyondan kalma indirilebilir bir sürüm var. Eğer 1.0 öncesi haliyle kullanmak istiyorsanız uygun ama Django 1.0 için trunk versiyonunu çekmelisiniz. Şuan yayında olan 64.revizonu indirdikten sonra üstte belirttiğim dizinlerden arındırılmış ve sıkıştırılmış django.zip dosyasını helper uygulamasının ana dizinine koymanız ve yerel sunucunuzu olağan şekilde çalıştırmanız yeterli. Eğer dosyayı doğru yere koymazsanız zaten sunucu başlangıcında Django 1.0′a ihtiyaç olduğunu belirten bir hata mesajı ile karşılaşacaksınız. Yerel sunucuda 3.5MB’lık dev halini kullanmanız sorun çıkarmaz ama sunucuya göndermenin mümkün olmadığını unutmayın.

Arama motorlarının biyolojiye özel versiyonlarının bulunması işlevsel olabilir. Böyle çok eski özel arama sunucuları hatırlıyorum ama Google varken kimsenin umursayacağı türden sonuçlar çıkaramıyorlardı.

Bu dönem ödevlerimi hazırlarken yardımcı olsun diye Google Özel Arama hizmetinden faydalanıp biyolojiye özel bir tane oluşturdum. Sonuçları taciz eden normalde biyoloji ile alakasız sayfaları da karşıma çıktıkça elemeye başladım. Bunun yanında zaten Google benim belirlediğim kelimelere göre biyolojiye özgü olduğunu düşündüğü siteleri daha önemli var sayarak arama sonuçlarını ek olarak iyileştiriyor.

Bahsettiğim arama motorunun bir yansısını da biyoloji.org ana sayfasına koydum. Mükemmel çalıştığını söyleyemem. Bana kalırsa şimdilik genel amaçlı Google’dan sadece %10 kadar daha iyi. Pek çok sorguda hiç fark olmuyor bile.

Gereksizleri elemenin yanında ansiklopedik değeri olan sayfaları da vurgulatmayı planlıyorum. Ama bu özelliği çok kullanacağımı sanmıyorum. Hangi adreslerin vurgulandığını arama motorunun gerçek ana sayfasından görebilirsiniz.

Rafineleme özelliği sayesinde belirli branşlara özel vurgulama yapmak ya da anahtar kelimeye göre iyileştirme yapmak mümkün olduğundan biraz daha vakit geçerse güzel sonuçlar çıkabileceğini düşünüyorum. Aslında pek çok kimse kendi ilgilendiği alt dallarda böyle arama özel arama hizmetlerini güçledirmek için sadece sonuçlarda gördüğü saçmalıkları temizlemek için saniyelerini verse sanki daha temiz bir internetimiz olur gibi geliyor bana.

Her ne kadar bu arama motoru Google tabanlı bir servisse bile, son zamanlarda değerini yeniden keşfettiğim Yahoo! Search‘e de arada bir şans vermenizi tavsiye ederim. Bazen şaşırtıcı çözümler sunuyor.

Serkan.gen.tr dün ikinci yaşına basmış. Ben de bugün fark ettim. Hatta daha doğrusu 11 Ocak’da doğduğunu sanıyordum o yüzden dün birşeyler yazmayı düşünmedim. Ama A. a. abaccus‘ün doğum günü ile karıştırmışım. Hem zaten dün bundan bahsedecek bir yazı yazmam mümkün olmazdı çünkü; gündüz Moleküler Biyoloji Laboratuvarı sınavım vardı ve akşamdan da Genç Tema toplantısındaydım. Eve geldiğimde saat gece yarısını bulmak üzereydi.

Bloğumun doğum günü hem miladi yıl başına denk geldiğinden hem de ben hemen her şeyimi bloğuma taşıdığımdan bloğun yıllık değerlendirmesi bir çeşit kişisel yıllık değerlendirmeme dönüyor. 2008 biraz boş geçtiğinden 2009′da neler yapmayı planladığımdan ağırlıklı olarak bahsetmek istiyorum.

Tam olarak saymadım ama 2008′de daha az yazdığı ortada. Yeni bir biyoloji.org denemesni batırmışım. :) Hatta yeni yılda halen daha onunla uğraştığımı da düşünürsek pek uslanmamışım.

Etkili olur mu bilemeyeceğim ama bu sene yeterince hevesli arkadaş çıkarsa Genç Tema topluluğu ile bir çevreci blog girişimi veya en azından böylesi bir blog gezegeni yayına almayı düşünüyorum. İkinci dönemin başlangıcında ilk ilgileneceğimiz konulardan biri olacak ve tahminim tüm çevrecilere açık olacağı yönünde. Şimdilik sadece ilgili bir sohbete konu oldu bu proje.

Yıllardır üstünde çalıştığım ama artık neredeyse yılan hikayesine dönmüş projem ise bu sene ya gerçekten çıkacak ya da hayata sonsuza dek gözlerini yumacak. Pek çok arkadaşımın bildiği gibi web tabanlı bir moleküler biyoloji editörü ile uğraşıyorum (bir çeşit internet tabanlı BioEdit) ancak başta görsel arayüz teknolojisi temelli sorunlar yüzünden bir türlü ürün haline getiremiyorum. Gerekirse kendim AJAX öğrenip onu da ben yaparım diyordum. Şimdi onun da sırası geldi. Bir an önce tüm ekslikleri tamamlayıp en azından ilk prototipi çıkarmaya çalışacağım. Bu arada becerebilirsem proje adresi olan biyoloji.org’da biyoloji bilimcilerine özel (hatta belki de çok dilli) bir sosyal ağ girişimi denemem olacak. Kullandığım alt yapıya kadar neredeyse her şeyi adım adım burada yazmayı düşünüyorum. Yani bahsettiğim editör ya biyoloji.org’un tek özelliği olacak ya da büyük bir sosyal ağ sayfası içinde bir uygulama şeklinde yer bulacak.

Bu sefer zamanı doğru kullanabilmek dileğimle…